Samorządowcy zrzeszeni w Związku Miast Polskich chcą zmian w zasadach publikowania oświadczeń majątkowych. Ich zdaniem obecny system, oparty na pełnej jawności dokumentów w internecie, nie odpowiada współczesnym realiom i może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa osób pełniących funkcje publiczne.
Temat wrócił podczas ostatnich spotkań przedstawicieli samorządów. Władze miast zwracają uwagę, że publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej oświadczenia zawierają szczegółowe dane dotyczące majątku, oszczędności, samochodów czy innych wartościowych składników mienia. Według samorządowców łatwy dostęp do takich informacji może być wykorzystywany przez przestępców, a także prowadzić do nadużyć związanych z profilowaniem danych.
Przedstawiciele Związku Miast Polskich podkreślają, że przepisy dotyczące jawności majątków powstawały w czasie, gdy zagrożenia związane z internetowym gromadzeniem i analizowaniem danych były znacznie mniejsze niż obecnie. Dziś informacje publikowane w sieci mogą być szybko kopiowane, archiwizowane i przetwarzane przez różne podmioty.
Samorządowcy zwracają również uwagę na różnice pomiędzy nimi a przedstawicielami niektórych służb państwowych. Funkcjonariusze służb mundurowych czy specjalnych nie mają obowiązku publicznego ujawniania swoich oświadczeń majątkowych, podczas gdy burmistrzowie, prezydenci miast, radni oraz część urzędników samorządowych takiej ochrony nie posiadają.
W ocenie części włodarzy miast obecne przepisy mogą zniechęcać do pracy w administracji publicznej osoby posiadające wysokie kwalifikacje i doświadczenie menedżerskie. Chodzi między innymi o obawy związane z utratą prywatności, hejtem czy publicznym komentowaniem sytuacji majątkowej.
Proponowane zmiany nie oznaczają całkowitej rezygnacji z kontroli majątkowej. Samorządowcy chcą jednak, by oświadczenia trafiały bezpośrednio do instytucji kontrolnych, takich jak urzędy skarbowe czy Centralne Biuro Antykorupcyjne, bez konieczności ich pełnej publikacji w internecie. Wśród propozycji pojawia się także przejście wyłącznie na elektroniczny system składania dokumentów.
Dyskusja wokół oświadczeń majątkowych pokazuje coraz wyraźniejszy konflikt pomiędzy zasadą jawności życia publicznego a prawem do prywatności i bezpieczeństwa osób pełniących funkcje publiczne.
